Waarom sommige gepensioneerden hun hypotheek bewust laten doorlopen

Wie een spaarpot heeft en een lopende hypotheek, en de pensioendatum ziet naderen, denkt bijna automatisch hetzelfde: eerst die lening weg. Geen schulden meer, een lagere vaste last, rust in het hoofd. Dat is een begrijpelijke redenering en in veel gevallen ook een verstandige.

Toch kiezen sommige mensen bewust voor het tegenovergestelde. Niet uit zorgeloosheid, maar omdat ze een andere afweging maken tussen twee dingen die allebei waarde hebben: zekerheid en beschikbaar geld. Dit artikel legt die afweging uit. Het beveelt niets aan en kent uw situatie niet.

Waar de reflex vandaan komt

De gedachte dat je met pensioen schuldenvrij hoort te zijn, is grotendeels generatiegebonden. Ze stamt uit een tijd met hogere rentevoeten, waarin een lopend krediet inderdaad zwaar woog op een vast pensioeninkomen.

Die logica is niet verdwenen, maar ze is wel voorwaardelijker geworden. Wie een oud krediet heeft tegen een lage vaste rente, zit in een andere situatie dan wie onlangs tegen een hogere rente leende. Het antwoord hangt dus af van uw contract, niet van een algemeen principe.

Wat u opgeeft als u aflost

Dit is het punt dat het vaakst over het hoofd wordt gezien. Geld dat in uw woning zit, is geen geld dat u kunt gebruiken. Een woning is niet in stukjes op te nemen.

Na uw pensioendatum verandert uw positie bovendien: uw inkomen ligt doorgaans lager en is vast. Een nieuw krediet krijgen is dan in de praktijk moeilijker dan toen u nog werkte. Wie zijn reserve volledig in de stenen stopt, kan die later dus niet zomaar weer vrijmaken.

Dat telt zwaar voor de uitgaven die bij deze levensfase horen: een dak dat vernieuwd moet worden, een aanpassing van de woning, een auto, medische kosten, of hulp aan kinderen of kleinkinderen.

Reserve eerst, aflossing daarna

Een vuistregel die financiële voorlichters breed hanteren: bepaal eerst welke buffer u wilt aanhouden voor onverwachte uitgaven, en bekijk pas daarna wat er eventueel naar een vervroegde aflossing kan. Niet omgekeerd.

De rentevergelijking

Zuiver rekenkundig is de vraag eenvoudig: levert uw spaargeld meer op dan uw krediet kost? Is dat zo, dan kost aflossen u geld. Is het omgekeerd, dan levert aflossen u geld op.

Twee kanttekeningen daarbij. Ten eerste is de rente op uw krediet een zekere kost, terwijl een rendement op uw spaargeld dat zelden is. Die twee zijn dus niet zomaar vergelijkbaar. Ten tweede moet u rekening houden met de fiscaliteit van uw spaar- of beleggingsvorm én met eventuele fiscale voordelen die nog aan uw krediet verbonden zijn.

De kosten van vervroegd aflossen

Een vervroegde terugbetaling is zelden gratis. Bij hypothecaire kredieten is meestal een wederbeleggingsvergoeding verschuldigd. De regels daarvoor zijn wettelijk begrensd, maar het bedrag kan aanzienlijk zijn.

Vraag uw bank daarom altijd een schriftelijke afrekening op voordat u beslist. Daarin staat het precieze openstaande saldo, de vergoeding en eventuele administratieve kosten. Reken nooit met een schatting.

Een gedeeltelijke aflossing is vaak ook mogelijk en kan voordeliger uitvallen dan een volledige. Vraag beide scenario’s op.

Drie vragen die de beslissing bepalen

1. Hoeveel reserve houdt u over?

Wat blijft er na de aflossing beschikbaar voor onverwachte uitgaven? Als dat bedrag u ongemakkelijk klein lijkt, is dat een antwoord op zich.

2. Wat kost uw krediet werkelijk?

Niet alleen het rentepercentage, maar ook de resterende looptijd en de wederbeleggingsvergoeding. Een krediet met nog drie jaar te gaan is een andere zaak dan een met nog vijftien jaar.

3. Wat betekent de maandlast voor uw budget?

Vergelijk de maandelijkse aflossing met uw verwachte nettopensioen. Hoe u dat laatste bedrag bepaalt, leest u in ons artikel over het verschil tussen bruto en netto pensioen. Als de last comfortabel past, is er minder reden tot haast.

Een rekenvoorbeeld

Het volgende voorbeeld is illustratief en vereenvoudigd. De bedragen zijn verzonnen om de afweging te tonen.

De vraag is dan niet of 12.900 euro veel of weinig is in het algemeen, maar of het genoeg is voor deze persoon, in deze woning, met deze gezondheid en deze plannen. Dat is geen rekenvraag meer. Het is een inschatting die alleen de betrokkene kan maken – eventueel samen met een eigen adviseur.

Hoe u tot een beslissing komt

1. Vraag bij uw bank een schriftelijke afrekening op voor volledige én gedeeltelijke aflossing.
2. Bepaal welke reserve u hoe dan ook wilt aanhouden.
3. Zet uw maandlast naast uw verwachte nettopensioen.
4. Controleer of er nog fiscale voordelen aan uw krediet hangen die u zou verliezen.
5. Overweeg een gedeeltelijke aflossing als tussenweg: lagere last, behoud van reserve.
6. Betrek bij twijfel een onafhankelijke adviseur. Dit artikel is algemene informatie en geen advies.

De kern

Er bestaat geen algemeen juist antwoord op de vraag of u uw hypotheek voor uw pensioen moet aflossen. Wat wel algemeen geldt: beschikbaar geld wordt waardevoller naarmate het moeilijker te vervangen is, en na uw pensioendatum is het dat. Wie die ene factor meeneemt in de afweging, komt meestal tot een evenwichtigere beslissing dan wie alleen naar de rentevoet kijkt.