Hoe u zelf narekent of langer werken financieel iets oplevert

‘Loont het om nog twee jaar door te werken?’ Het is een van de meest gestelde vragen rond de pensioenleeftijd, en meestal wordt ze beantwoord met een gevoel in plaats van met cijfers. Dat is jammer, want de rekenoefening zelf is niet moeilijk. Wat ze moeilijk máákt, is dat mensen de verkeerde getallen naast elkaar leggen.

Hieronder staat een manier om het wel ordelijk te doen. Het resultaat is geen advies en geen voorspelling – het is een manier om uw eigen situatie in cijfers uit te drukken, zodat u een gesprek met de Pensioendienst gerichter kunt voeren.

Waarom u dit zelf moet doen

Algemene percentages helpen u niet. Of uitstel in uw geval iets oplevert, hangt af van uw loopbaan, uw geboortejaar, uw pensioenstelsel en de vraag of u aan de voorwaarden voor de nieuwe pensioenbonus voldoet. Die factoren verschillen per persoon, en daarom verschilt de uitkomst ook per persoon.

Wat u wel voor iedereen gelijk kunt houden, is de methode. De vraag is altijd dezelfde: wat levert het extra op, wat kost het, en na hoeveel tijd ligt het omslagpunt?

De vier getallen die u nodig hebt

1. Uw geraamde nettopensioen bij uw vroegst mogelijke datum. Te vinden op mypension.be, of op te vragen bij de Pensioendienst.
2. Uw geraamde nettopensioen bij de latere datum die u overweegt.
3. Uw netto-inkomen uit werk in de periode van uitstel, dus wat u maandelijks overhoudt als u blijft werken.
4. De duur van het uitstel, in maanden.

Het eerste en het tweede getal haalt u uit uw officiële raming. Dat is belangrijk: gebruik geen bedrag dat u zelf hebt geschat of dat uit een algemeen artikel komt.

Ramingen kunnen tijdelijk onvolledig zijn

De Federale Pensioendienst heeft aangegeven dat bepaalde simulaties op mypension.be worden aangepast aan de hervorming en daardoor tijdelijk niet of niet volledig beschikbaar zijn. Vindt u uw tweede getal niet, vraag het dan rechtstreeks op bij de Pensioendienst in plaats van het te schatten.

Waarom u met netto moet rekenen

Dit is de fout die de oefening het vaakst onbruikbaar maakt. Een verhoging van het brutopensioen vertaalt zich niet een op een naar uw rekening. Op het brutobedrag worden inhoudingen toegepast, en de bedrijfsvoorheffing is bovendien progressief: een hoger pensioen kan procentueel zwaarder belast worden.

Wie bruto met bruto vergelijkt, overschat de winst van uitstel dus systematisch. Hoe de stap van bruto naar netto verloopt, leggen we uit in ons artikel over wat er van uw brutopensioen overblijft.

De rekenoefening in drie stappen

Stap 1: het maandelijkse verschil

Trek getal 1 af van getal 2. Dat is wat u per maand extra zou ontvangen, levenslang, als u uitstelt.

Stap 2: wat het uitstel u kost

In de periode van uitstel ontvangt u geen pensioen, maar wel inkomen uit werk. Het verschil tussen die twee is niet uw verlies – in veel gevallen ligt uw inkomen uit werk hóger dan uw pensioen zou zijn. Reken daarom:

Netto-inkomen uit werk per maand, min het nettopensioen dat u in die maanden niet ontvangt. Is dat getal positief, dan levert de periode van uitstel u maandelijks extra op in plaats van dat ze u iets kost.

Stap 3: de terugverdientijd

Als het uitstel u per saldo iets kost, deel dan dat totale bedrag door het maandelijkse verschil uit stap 1. Het resultaat is het aantal maanden waarna u het ingehaald hebt.

Een uitgewerkt voorbeeld

Het volgende voorbeeld is illustratief. De bedragen zijn verzonnen om de methode te tonen en gelden niet voor een concreet dossier.

In dit voorbeeld kost het uitstel niets: de betrokkene houdt tijdens die 24 maanden 600 euro per maand meer over dan wanneer hij met pensioen was gegaan. Daar komt vanaf de latere pensioendatum nog 120 euro per maand bovenop, levenslang. Er is dus geen terugverdientijd – de oefening slaat meteen positief uit.

Draai nu één getal om. Stel dat het werk in die periode deeltijds zou zijn en 1.200 euro netto per maand oplevert. Dan is het saldo per maand −300 euro, over 24 maanden een gemis van 7.200 euro. Gedeeld door 120 euro per maand komt u op 60 maanden: pas na vijf jaar pensioen hebt u het ingehaald. Dat is een heel ander verhaal, met dezelfde pensioenbedragen.

Wat deze oefening niet kan

Wees eerlijk over de grenzen van zo’n berekening:

• Ze houdt geen rekening met indexering van uw pensioen in de toekomst.
• Ze zegt niets over uw levensverwachting, en dus niets over hoe lang u het hogere bedrag zou ontvangen.
• Ze gaat ervan uit dat u in de periode van uitstel ook daadwerkelijk kunt blijven werken.
• Ze houdt geen rekening met uw tweede pijler, uw spaargeld of andere inkomsten.
• Ze zegt niets over de vraag of u aan de voorwaarden voor de bonus voldoet. Dat bepaalt uw dossier.

Wat er verder meespeelt

Een pensioenbeslissing is niet alleen een rekensom. Gezondheid, het werk zelf, de situatie van een partner en de eigen zin om door te gaan wegen voor veel mensen zwaarder dan honderd euro per maand. Dat is een volwaardige overweging, geen zwakte in de redenering.

Waar de rekenoefening wel voor dient: ze zet een getal op de financiële kant, zodat die niet langer het vage deel van de beslissing is. U weet dan wat uitstel u oplevert én wat het u kost, en kunt de rest van de afweging daarnaast leggen.

Tot slot

Doe deze oefening pas nadat u uw loopbaanoverzicht hebt nagekeken. Een ontbrekende periode verandert beide ramingen, en dan rekent u met de verkeerde getallen. En leg uw uitkomst voor aan de Pensioendienst voordat u een datum vastlegt: dit artikel is algemene informatie, geen individueel advies.